Skąd bierze się dług publiczny w lubelskich rejestrach?
Zacznijmy od jednej liczby: 192 mln zł to łączna kwota zobowiązań publicznoprawnych, jaką lubelskie przedsiębiorstwa zebrały w rejestrach w 2025 roku. Według danych KRS przeanalizowanych przez MONODAT Research, w całym regionie pojawiły się dokładnie 3302 sygnały o zaległościach. Rok wcześniej było ich 2758, co oznacza wzrost o 19,7% rok do roku.
Co tak naprawdę kryje się pod pojęciem „sygnał zadłużenia”? W rejestrach publicznych nie ma jednej uniwersalnej tabeli z długami. Składają się na to trzy zupełnie różne mechanizmy urzędowe:
- Bezskuteczne egzekucje (KRZ): 2383 wpisy o łącznej wartości 87 mln zł (72,2% wszystkich zdarzeń) pochodzą z Krajowego Rejestru Zadłużonych, prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości. To sytuacje, w których komornik rozłożył ręce, bo w majątku spółki nie znalazł nic podlegającego zajęciu.
- Ulgi w spłacie (SUDOP): 562 przypadki na łączną kwotę 87,3 mln zł (17,0% zdarzeń) zarejestrowane w bazie SUDOP. Urząd skarbowy lub ZUS zgodził się na odroczenie terminu bądź raty – to oficjalna pomoc publiczna, a nie zarzut czy oszustwo.
- Zaległości podatkowe i celne (dział 4 KRS): 357 spraw o wartości 18,2 mln zł (10,8% ogółu), wpisanych bezpośrednio do rejestru przedsiębiorców na portalu ekrs.ms.gov.pl.
Dane: 178Prognoza: 99,2
Dane źródłowe
| Miesiąc | Dane | Prognoza |
|---|---|---|
| 2024-10 | 300 | — |
| 2024-11 | 322 | — |
| 2024-12 | 322 | — |
| 2025-01 | 136 | — |
| 2025-02 | 181 | — |
| 2025-03 | 356 | — |
| 2025-04 | 357 | — |
| 2025-05 | 248 | — |
| 2025-06 | 293 | — |
| 2025-07 | 170 | — |
| 2025-08 | 392 | — |
| 2025-09 | 474 | — |
| 2025-10 | 414 | — |
| 2025-11 | 287 | — |
| 2025-12 | 403 | — |
| 2026-01 | 126 | — |
| 2026-02 | 280 | — |
| 2026-03 | 254 | — |
| 2026-04 | 90 | — |
| 2026-05 | 115 | — |
| 2026-06 | 157 | — |
| 2026-07 | 43 | — |
| 2026-08 | 35 | — |
| 2026-09 | 178 | 178 |
| 2026-10 | — | 141,5 |
| 2026-11 | — | 133,1 |
| 2026-12 | — | 124,6 |
| 2027-01 | — | 116,1 |
| 2027-02 | — | 107,7 |
| 2027-03 | — | 99,2 |
Źródło: dane KRS, SUDOP i KRZ, analiza MONODAT
Kto puka do drzwi przedsiębiorców najczęściej?
Urzędy skarbowe odpowiadają za ponad połowę wszystkich odnotowanych przypadków, generując 1736 spraw o łącznej wartości 98,3 mln zł (52,6% całości). Na drugim miejscu znalazł się Zakład Ubezpieczeń Społecznych z liczbą 866 wpisów na 52,8 mln zł (26,2%). Komornicy sądowi odpowiadają za 566 postępowań o wartości 26,9 mln zł (17,1%), a samorządy terytorialne wygenerowały 112 spraw na kwotę 9 mln zł (3,4%). Marginalną część stanowią PFRON (12 spraw, 455 tys. zł) oraz pozostałe organy publiczne (10 spraw, 5,1 mln zł).
| Organ egzekwujący / wierzyciel | Liczba sygnałów | Udział (%) | Łączna kwota (zł) |
|---|---|---|---|
| Urzędy skarbowe (US) | 1736 | 52,6% | 98,3 mln zł |
| ZUS | 866 | 26,2% | 52,8 mln zł |
| Komornicy sądowi | 566 | 17,1% | 26,9 mln zł |
| Samorządy (JST) | 112 | 3,4% | 9 mln zł |
| PFRON | 12 | 0,4% | 455 tys. zł |
| Inne organy | 10 | 0,3% | 5,1 mln zł |
Które branże w Lubelskiem zadłużają się najszybciej?
Najbardziej gwałtowny przyrost zaległości dotknął sektory powiązane z handlem motoryzacyjnym oraz przetwórstwem surowcowym. Handel i naprawa pojazdów samochodowych (PKD 45) zanotowały skok o 71,1% rok do roku – liczba sygnałów podskoczyła ze 166 do 284, na łączną kwotę 3 mln zł. W przeliczeniu na bazę aktywnych podmiotów daje to wskaźnik aż 560,16 sygnału na 1000 zarejestrowanych firm.
Brzmi jak drobiazg? Nie jest. Oznacza to, że ponad połowa podmiotów w tej branży wygenerowała w rejestrach ślad problemów ze spłatą danin publicznych.
Podobny schemat widać w obróbce surowców. Produkcja wyrobów z drewna i korka (PKD 16) wzrosła o 64,7% (z 51 do 84 sygnałów, 1,9 mln zł), uzyskując wskaźnik 571,43 na 1000 przedsiębiorstw. Z rejestrów publicznych wynika, że w czołówce dynamiki znalazły się także:
- Doradztwo w zarządzaniu (PKD 70): 66 spraw wobec 42 rok wcześniej (wzrost o 57,1%, suma: 2,8 mln zł, wskaźnik 100,92 na 1000 firm).
- Edukacja (PKD 85): 95 spraw w porównaniu do 61 w 2024 roku (skok o 55,7%, suma: 2,9 mln zł, wskaźnik 114,60 na 1000 firm).
- Produkcja artykułów spożywczych (PKD 10): 68 sygnałów wobec 47 poprzednio (przyrost o 44,7%, kwota: 3,3 mln zł, wskaźnik 153,85 na 1000 podmiotów).
- Handel detaliczny (PKD 47): 202 wpisy wobec 140 przed rokiem (wzrost o 44,3%, dług: 6,9 mln zł, wskaźnik 104,77 na 1000 firm).
- Gastronomia (PKD 56): 147 spraw wobec 102 w 2024 roku (wzrost o 44,1%, kwota: 1,7 mln zł, wskaźnik 304,35 na 1000 firm).
- Usługi prawnicze i księgowe (PKD 69): 69 sygnałów wobec 53 rok wcześniej (wzrost o 30,2%, suma: 703 tys. zł, wskaźnik 98,85 na 1000 firm).
Dane źródłowe
| Kategoria | Wartość |
|---|---|
| bezskuteczne egzekucje (KRZ) | 2383 |
| ulgi w spłacie (SUDOP) | 562 |
| zaległości (dział 4 KRS) | 357 |
Źródło: dane KRS, SUDOP i KRZ, analiza MONODAT
Co ciekawe, są też branże, w których liczba sygnałów wyraźnie stopniała. Naprawa i instalowanie maszyn (PKD 33) odnotowała tąpnięcie o 73,8% (spadek z 61 do 16 spraw, 1,3 mln zł). Budownictwo inżynierii lądowej i wodnej (PKD 42) zmniejszyło liczbę wpisów o 58,2% (z 91 do 38 spraw, 2,3 mln zł), a obsługa rynku nieruchomości (PKD 68) spadła o 34,1% (z 85 do 56 spraw, 5,3 mln zł). Spadki odnotowały również meblarstwo (PKD 31: -21,7%, 36 spraw na 2,6 mln zł) oraz sektor IT (PKD 62: -18,2%, 36 spraw na 3,3 mln zł).
Pamiętajmy jednak o ostrożności analitycznej: gwałtowne wahania przekraczające 60% – jak w przypadku naprawy maszyn – mogą częściowo wynikać ze zmian klasyfikacji PKD lub specyfiki sprawozdawczości rejestrowej, a nie wyłącznie z nagłego ozdrowienia finansowego całego sektora.
Jeśli spojrzymy na bezwzględne natężenie długu na 1000 firm, bez podziału na dynamikę, rekordzistą w regonie pozostaje produkcja wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych (PKD 22), gdzie odnotowano wskaźnik 627,12 na 1000 firm (74 wpisy na 5,7 mln zł). Tuż za nią plasuje się produkcja maszyn i urządzeń (PKD 28) ze wskaźnikiem 625,90 (87 wpisów na 10,3 mln zł). Wysoką koncentracją charakteryzuje się również działalność agencji zatrudnienia (PKD 78) z kwotą aż 12,9 mln zł przy 112 sygnałach (wskaźnik 457,14 na 1000 przedsiębiorstw).
Jak Lubelszczyzna wypada na tle reszty kraju?
Województwo lubelskie zajmuje 9. miejsce w Polsce pod względem łącznej liczby odnotowanych sygnałów długu publicznego. Wynik 3302 zdarzeń plasuje region w środku ogólnokrajowej stawki – tuż za województwem łódzkim (5060 spraw na 676 mln zł), a tuż przed zachodniopomorskim (3298 spraw na 320 mln zł).
Dla porównania lider krajowego zestawienia – województwo mazowieckie – zarejestrował 26536 spraw na kwotę 2,9 mld zł, a drugie w tabeli województwo śląskie zebrało 23748 wpisów na 1,2 mld zł. Na drugim biegunie znajduje się województwo świętokrzyskie z wynikiem 1436 sygnałów opiewających na 146 mln zł. Łączna suma 192 mln zł ciążąca na lubelskim biznesie jest relatywnie umiarkowana w skali całego kraju, ale tempo jej przyrostu o niemal jedną piątą w ciągu dwunastu miesięcy pokazuje wyraźne napięcia płynnościowe u lokalnych kontrahentów.
Czego się spodziewać w kolejnych miesiącach?
Krótkoterminowe projekcje wskazują na stopniowe wygasanie fali nowych wpisów w lubelskich rejestrach. Według wyliczeń statystycznych miesięczna liczba sygnałów zadłużenia ma obniżać się średnio o 4,3% miesięcznie:
- Październik 2026: prognoza 141,5 sygnału
- Listopad 2026: prognoza 133,1 sygnału
- Grudzień 2026: prognoza 124,6 sygnału
- Styczeń 2027: prognoza 116,1 sygnału
- Luty 2027: prognoza 107,7 sygnału
- Marzec 2027: prognoza 99,2 sygnału
Prognoza: trend liniowy (metoda najmniejszych kwadratów) dopasowany do ostatnich 24 miesięcy danych rejestrowych. Projekcja ma charakter orientacyjny i nie stanowi porady inwestycyjnej.
Wnioski na poniedziałek: jak czytać te dane w praktyce?
Nie traktuj każdego wpisu w rejestrze jako wyroku śmierci na firmie. Ulga w spłacie uzyskana w urzędzie skarbowym oznacza często, że przedsiębiorca aktywnie zarządza płynnością i dogadał się z fiskusem na spłatę ratalną. Prawdziwym czerwonym światłem jest dopiero wpis w Krajowym Rejestrze Zadłużonych mówiący o umorzeniu egzekucji z powodu braku majątku.
Sprawdźcie to u siebie przy najbliższej weryfikacji partnerów handlowych. Jeśli współpracujesz z lubelską firmą z sektora motoryzacyjnego, meblarskiego czy przetwórstwa drewna, zacznij audyt od działu 4 KRS i bazy KRZ. Kwoty rzędu kilkunastu tysięcy złotych zaległości podatkowych mogą wydawać się drobiazgiem, ale gdy dołącza do nich zbieg egzekucji komorniczych, terminowość Twojej faktury staje pod znakiem zapytania.